ATATÜRK’ÜN HAYATI

            Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selanik’te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır. Küçük yaşta babasını kaybetti (1888). Bunun üzerine dayısının yanına gitti.

            Önce mahalle mektebinde okuyan Mustafa, daha sonra Şemsi Efendi Mektebi’nde okumaya başladı. Ardından Selanik Mülkiye Rüştiyesi’ne kaydoldu. 1893’te Askeri Rüştiye’ye girdi. Burada Matematik öğretmeni Mustafa Bey, O’nun adına Kemal adını da ekleyince adı Mustafa Kemal oldu. Sırasıyla Manastır Askeri İdadisi’ni, İstanbul’da Harp Okulu’nu bitirdi. 1902’de teğmen olarak mezun oldu. 1905’te Harp Akademisi’nden yüzbaşı rütbesini aldı.

            1905-1907 arasında Şam’da, 1911 Trablusgarp Savaşı sırasında Derne ve Tobruk cephelerinde, 1912 Balkan Savaşı’nda Gelibolu ve Bolayır’da görev aldı. 1913’te Sofya Ateşemiliterliği’ne atandı.

            I.Dünya Savaşı’nda Çanakkale’de İngiliz ve Fransız donanmasının boğazı geçmesine izin vermedi. Mustafa Kemal komutasındaki 19. Tümen düşmanı Conkbayırı’nda durdurunca, albaylık rütbesi aldı. Çanakkale Savaşı sırasında Anafartalar, Kireçtepe, II. Anafartalar zaferlerini elde etti. Mustafa Kemal’in askerlerine “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!” sözü Çanakkale Savaşı sırasında tarihe geçti.

            1916’da tümgeneral oldu. 31 Ekim 1918’de Yıldırım Orduları Grubu Komutanı oldu. Mondros Mütarekesi’nden sonra, 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı. İtilaf Devletleri’ne karşı başlattığı Kurtuluş Savaşı’nın ilk adımı topladığı kongre ve yayınladığı genelgeler oldu. Sırasıyla Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi yapıldı. 27 Aralık 1919’da Ankara’ya geldi. 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.

            Kurtuluş Savaşı süresince, Gaziantep, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş direnişi, I. İnönü Savaşı, II. İnönü Savaşı, Sakarya Savaşı, Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi yaşanmıştır. Sakarya Savaşı’ndan sonra Mustafa Kemal mareşal ve gazi ünvanı almıştır. Kurtuluş Savaşı’nda Türk Ordusu ve halkıyla düşmana karşı kazandığı zafer, 24 Temmuz 1923 Lozan Anlaşması ile sona ermiştir.

            29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal de oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçildi. 1927, 1931 ve 1935 yıllarında TBMM, Mustafa Kemal’i yeniden cumhurbaşkanlığına seçti.  Kurtuluş Savaşı’nı kazanan ve cumhuriyeti ilan eden Mustafa Kemal, Türkiye’nin çağdaş uygarlık düzeyine çıkması için devrimler yaptı. Siyasal, toplumsal, ekonomi, eğitim ve kültür, hukuk alanlarında geniş bir yelpazede yapılan devrimler Mustafa Kemal tarafından yurdun her yerinde bizzat denetlendi.

            29 Ekim 1933’te 10. Yıl Nutku’nu okudu. 24 Kasım 1934’te TBMM, Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadını verdi.  

            29 Ocak 1923’te Latife Hanımla evlendi. Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra ve Mustafa manevi evlatlarıdır.

            Çiftliklerini hazineye, mirasının bir kısmını kız kardeşine, manevi evlatlarına bıraktı. Servetinin büyük kısmını Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumlarına bağışladı. Fransızca ve Almanca biliyordu.

            1937’de hastalık belirtisi ortaya çıktı. Siroz hastalığı teşhisi kondu. Bir süre Savarona Yatı’nda dinlendi. Hastalığı daha kötüye gidince Dolmabahçe Sarayı’na götürüldü. 10 Kasım 1938 sabahı saat dokuzu beş geçe hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Ankara’ya getirilerek Etnografya Müzesi’nde hazırlanan geçici kalbe kondu. 10 Kasım 1953’te Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e getirildi.

 

Daha fazla bilgi için  TIKLAYINIZ